Preloader

Sự hình thành và phát triển của TikTok là một trong những câu chuyện đáng chú ý nhất của ngành công nghệ và truyền thông xã hội trong thế kỷ 21. Chỉ trong vài năm, một ứng dụng video ngắn đã vượt qua phạm vi của một nền tảng giải trí để trở thành nơi người dùng khám phá nội dung, xây dựng thương hiệu, mua sắm và tạo ra những xu hướng mới.

Điều thú vị là TikTok không xuất hiện ngay từ đầu với cái tên TikTok. Đằng sau nền tảng này là câu chuyện về ByteDance, Douyin và Musical.ly, cùng một chiến lược quốc tế hóa đầy tham vọng.

Từ một ứng dụng phục vụ video ngắn tại Trung Quốc, TikTok từng bước mở rộng ra thị trường quốc tế. Bước ngoặt lớn xảy ra khi ByteDance mua lại Musical.ly và hợp nhất nền tảng này với TikTok vào năm 2018. Sự kết hợp giữa công nghệ, thuật toán đề xuất và cộng đồng người dùng quốc tế đã tạo nên một trong những hiện tượng truyền thông lớn nhất của thời đại số.

TikTok là gì và ai đứng sau nền tảng này?

TikTok là nền tảng video ngắn thuộc ByteDance, một công ty công nghệ được thành lập tại Trung Quốc.

Điểm đặc biệt của TikTok nằm ở cách nền tảng tổ chức trải nghiệm người dùng.

Thay vì chỉ tập trung vào danh sách bạn bè hoặc những tài khoản mà người dùng đã theo dõi, TikTok sử dụng hệ thống đề xuất nội dung để đưa video phù hợp với sở thích của từng người lên bảng tin For You.

Theo mô tả của TikTok trên Google Play, trải nghiệm của người dùng được xây dựng xung quanh những nội dung họ quan tâm, với khả năng khám phá video, nhà sáng tạo, LIVE, cộng đồng và các nội dung mua sắm.

Đây chính là một trong những thay đổi quan trọng mà TikTok mang đến cho mạng xã hội.

Người dùng không nhất thiết phải biết mình muốn xem gì trước khi mở ứng dụng.

Thuật toán sẽ giúp họ khám phá nội dung.

Sự hình thành của TikTok bắt đầu từ đâu?

Muốn hiểu sự hình thành và phát triển của TikTok, cần quay trở lại năm 2016.

Khi đó, ByteDance ra mắt Douyin tại Trung Quốc.

Douyin được phát triển như một nền tảng video ngắn dành cho thiết bị di động. Ý tưởng rất đơn giản: người dùng có thể quay, chỉnh sửa, chia sẻ những video ngắn và khám phá nội dung do cộng đồng tạo ra.

Nhưng ByteDance không chỉ nhìn Douyin như một ứng dụng dành riêng cho thị trường Trung Quốc.

Công ty nhanh chóng hướng tới một mục tiêu lớn hơn: đưa mô hình video ngắn ra thị trường quốc tế.

Đến năm 2017, phiên bản quốc tế mang tên TikTok được triển khai tại các thị trường bên ngoài Trung Quốc.

Đây là bước đầu tiên trong quá trình TikTok trở thành thương hiệu toàn cầu.

Vì sao ByteDance muốn đưa TikTok ra thế giới?

Internet không bị giới hạn bởi biên giới.

Một ứng dụng có thể được phát triển tại một quốc gia nhưng hoàn toàn có khả năng phục vụ người dùng ở nhiều thị trường khác nhau.

ByteDance sớm nhìn thấy cơ hội này.

Thay vì chỉ cạnh tranh trong thị trường nội địa, doanh nghiệp lựa chọn chiến lược mở rộng quốc tế.

Nhưng để thành công ở bên ngoài Trung Quốc, chỉ có công nghệ là chưa đủ.

TikTok cần người dùng, nhà sáng tạo nội dung và một cộng đồng quốc tế.

Và đó là lúc Musical.ly xuất hiện trong câu chuyện.

Musical.ly – mảnh ghép quan trọng trong hành trình TikTok

Trước khi TikTok trở nên phổ biến trên toàn cầu, Musical.ly đã có một cộng đồng người dùng đáng kể, đặc biệt tại Mỹ và châu Âu.

Musical.ly tập trung vào video ngắn, âm nhạc và hình thức hát nhép. Ứng dụng này tạo ra một cộng đồng trẻ yêu thích việc sáng tạo và chia sẻ video.

ByteDance nhận thấy Musical.ly có một thứ rất giá trị:

Một cộng đồng người dùng quốc tế đã được hình thành.

Thay vì xây dựng lại từ đầu, ByteDance lựa chọn mua lại nền tảng này.

Năm 2017: ByteDance mua Musical.ly

Năm 2017, ByteDance mua lại Musical.ly với giá trị thương vụ được các nguồn tin vào thời điểm đó ước tính gần 1 tỷ USD.

Đây là một quyết định chiến lược quan trọng.

Nếu chỉ nhìn từ góc độ tài chính, việc chi một khoản tiền lớn để mua một ứng dụng video ngắn có thể là một canh bạc.

Nhưng nếu nhìn từ góc độ xây dựng thị trường, thương vụ này mang đến cho ByteDance một lợi thế rất lớn.

TikTok không còn phải bắt đầu từ con số 0 ở nhiều thị trường phương Tây.

ByteDance có thể kết hợp:

  • Công nghệ và thuật toán của mình.
  • Kinh nghiệm phát triển Douyin.
  • Thương hiệu TikTok.
  • Cộng đồng người dùng của Musical.ly.
  • Hệ sinh thái nhà sáng tạo nội dung.

Đó là công thức tạo nên bước nhảy lớn tiếp theo.

Năm 2018: TikTok và Musical.ly hợp nhất

Tháng 8/2018, ByteDance hợp nhất Musical.ly với TikTok.

Người dùng Musical.ly được chuyển sang TikTok và nền tảng mới tiếp tục sử dụng thương hiệu TikTok.

Có thể xem đây là cột mốc quan trọng nhất trong sự hình thành và phát triển của TikTok.

Bởi từ thời điểm này, TikTok không còn đơn thuần là một ứng dụng video ngắn đang tìm kiếm thị trường.

Nó bắt đầu trở thành một nền tảng quốc tế thực sự.

Một thương vụ nhưng tạo ra hai lợi thế

Sự kết hợp giữa TikTok và Musical.ly mang đến cho ByteDance hai lợi thế lớn.

Thứ nhất là công nghệ.

ByteDance có kinh nghiệm xây dựng hệ thống đề xuất nội dung và phát triển nền tảng video ngắn.

Thứ hai là cộng đồng.

Musical.ly đã có sẵn người dùng tại nhiều thị trường quốc tế.

Khi hai yếu tố này kết hợp, tốc độ tăng trưởng của TikTok được đẩy lên nhanh chóng.

Đây là một bài học quan trọng trong chiến lược kinh doanh công nghệ:

Đôi khi cách nhanh nhất để xây dựng một thị trường mới không phải bắt đầu lại từ đầu, mà là tìm một mảnh ghép phù hợp để kết hợp với năng lực sẵn có.

>> Xem thêm: Chiến lược của thương hiệu Coca-Cola: Bí quyết xây dựng đế chế đồ uống toàn cầu

Điều gì khiến TikTok khác biệt?

TikTok không phải nền tảng video ngắn đầu tiên.

Trước đó, thị trường đã có YouTube, Instagram, Snapchat và nhiều ứng dụng khác.

Vậy tại sao TikTok lại tăng trưởng nhanh?

Câu trả lời nằm ở sự kết hợp giữa video ngắn, âm nhạc, công cụ sáng tạo và thuật toán đề xuất nội dung.

1. Video ngắn phù hợp với hành vi người dùng

Con người có xu hướng thích những nội dung nhanh và dễ tiếp nhận.

Một video vài chục giây có thể truyền tải một câu chuyện, một ý tưởng hoặc một khoảnh khắc giải trí mà không yêu cầu người dùng dành quá nhiều thời gian.

Người dùng chỉ cần vuốt.

Video tiếp theo xuất hiện.

Rồi lại tiếp tục vuốt.

Trải nghiệm này tạo ra một vòng lặp khám phá nội dung rất đặc trưng.

2. Thuật toán đề xuất trở thành lợi thế cạnh tranh

Một trong những điểm nổi bật của TikTok là bảng tin For You.

Thay vì yêu cầu người dùng phải chủ động tìm kiếm những tài khoản nổi tiếng, nền tảng có thể đưa nội dung từ những nhà sáng tạo ít được biết đến đến đúng nhóm người quan tâm.

Điều này tạo ra cơ hội cho một tài khoản nhỏ trở nên nổi tiếng chỉ sau một video.

Về mặt tâm lý, đây là yếu tố rất quan trọng.

Người dùng không chỉ vào TikTok để xem người nổi tiếng.

Họ có cảm giác rằng bất kỳ video nào cũng có khả năng trở thành video tiếp theo mà mình yêu thích.

3. Công cụ sáng tạo ngày càng đơn giản

TikTok giảm đáng kể rào cản để một người bình thường trở thành nhà sáng tạo nội dung.

Người dùng có thể quay video bằng điện thoại, thêm âm thanh, hiệu ứng, văn bản và nhiều công cụ chỉnh sửa ngay trên nền tảng. TikTok hiện giới thiệu hệ thống công cụ sáng tạo, âm thanh và hiệu ứng như một phần quan trọng của trải nghiệm sản phẩm.

Điều này tạo ra một vòng tuần hoàn:

Người dùng → tạo nội dung → nội dung thu hút người xem → người xem trở thành người sáng tạo mới.

Đây chính là cách cộng đồng TikTok tự mở rộng.

TikTok biến âm nhạc thành một phần của văn hóa Internet

Một trong những dấu ấn lớn nhất của TikTok là khả năng đưa âm nhạc trở thành trung tâm của nội dung ngắn.

Một bài hát có thể trở thành xu hướng thông qua hàng triệu video.

Ngược lại, một video nổi tiếng cũng có thể khiến một ca khúc được nhiều người biết đến.

TikTok từng công bố rằng trong năm 2021, khoảng 430 ca khúc đã vượt mốc 1 tỷ lượt xem video sử dụng âm thanh trên nền tảng, cao gấp khoảng ba lần năm 2020.

Điều này cho thấy TikTok không chỉ là nền tảng mạng xã hội.

Nó ngày càng có ảnh hưởng đến âm nhạc, văn hóa đại chúng và cách khán giả khám phá nghệ sĩ.

Từ giải trí đến giáo dục và kinh doanh

Ban đầu, nhiều người biết đến TikTok thông qua những video giải trí.

Nhưng theo thời gian, nội dung trên nền tảng ngày càng đa dạng.

Người dùng có thể tìm thấy:

  • Kiến thức giáo dục.
  • Công nghệ.
  • Kinh doanh.
  • Thời trang.
  • Làm đẹp.
  • Ẩm thực.
  • Du lịch.
  • Thể thao.
  • Tài chính cá nhân.
  • Kỹ năng nghề nghiệp.
  • Nội dung thương hiệu.

TikTok hiện mô tả nền tảng của mình không chỉ dành cho giải trí mà còn phục vụ việc học hỏi, khám phá ý tưởng, tìm kiếm nhà sáng tạo và sản phẩm.

Đây là bước chuyển rất quan trọng.

TikTok từ một nền tảng giải trí trở thành một nền tảng khám phá.

TikTok và sự thay đổi của ngành marketing

Sự phát triển của TikTok cũng làm thay đổi cách thương hiệu tiếp cận khách hàng.

Trước đây, quảng cáo thường được xây dựng theo một công thức tương đối rõ:

Thương hiệu → quảng cáo → khách hàng.

Nhưng trên TikTok, nội dung thương hiệu có thể đi theo một hướng khác:

Nhà sáng tạo → nội dung → cộng đồng → xu hướng → thương hiệu.

Điều này khiến influencer marketing, creator marketing và nội dung ngắn trở nên quan trọng hơn.

Một thương hiệu không nhất thiết phải nói rằng:

“Đây là sản phẩm tốt.”

Thay vào đó, thương hiệu có thể kể một câu chuyện.

Cho khách hàng xem cách sản phẩm được sử dụng.

Tạo một thử thách.

Hợp tác với nhà sáng tạo.

Hoặc biến sản phẩm thành một phần của nội dung giải trí.

Đó là lý do TikTok ngày càng được các doanh nghiệp quan tâm.

TikTok bước vào thương mại điện tử

Một bước phát triển đáng chú ý khác là sự kết hợp giữa nội dung và thương mại điện tử.

Thay vì xem video ở một nơi và mua hàng ở nơi khác, người dùng có thể khám phá sản phẩm ngay trong hệ sinh thái TikTok.

TikTok Shop được xây dựng theo hướng giúp thương hiệu và nhà bán hàng giới thiệu sản phẩm thông qua video, LIVE và các hình thức nội dung có khả năng mua sắm.

Điều này tạo ra một mô hình mới:

Xem → khám phá → tin tưởng → mua hàng.

Khoảng cách giữa truyền thông và bán hàng vì thế ngày càng ngắn.

>> Xem thêm: Khám phá tập đoàn công nghệ Microsoft: Hành trình từ phần mềm máy tính đến đế chế AI toàn cầu

TikTok và sự phát triển của nền kinh tế nhà sáng tạo

Một trong những tác động lớn nhất của TikTok là góp phần thúc đẩy creator economy – nền kinh tế nhà sáng tạo.

Trước đây, để xây dựng thương hiệu cá nhân, một người có thể cần xuất hiện trên truyền hình, báo chí hoặc sở hữu một doanh nghiệp.

Ngày nay, một chiếc điện thoại có thể trở thành studio cá nhân.

Một người có kiến thức chuyên môn có thể chia sẻ kiến thức.

Một đầu bếp có thể xây dựng cộng đồng.

Một người bán hàng có thể giới thiệu sản phẩm.

Một chuyên gia có thể xây dựng thương hiệu cá nhân.

TikTok đã góp phần làm giảm khoảng cách giữa người sáng tạo và khán giả.

Sự phát triển của TikTok không chỉ có màu hồng

Một nền tảng càng lớn càng phải đối mặt với nhiều vấn đề.

TikTok từng chịu sự giám sát và tranh luận tại nhiều quốc gia liên quan đến quyền riêng tư, dữ liệu người dùng, nội dung dành cho trẻ em, an toàn nền tảng và những vấn đề địa chính trị.

Tại Mỹ, TikTok và công ty mẹ ByteDance cũng đối mặt với những tranh luận pháp lý và chính trị kéo dài. Các vấn đề này đã trở thành một phần quan trọng trong câu chuyện phát triển của nền tảng.

Điều này cho thấy một thực tế:

Khi một nền tảng công nghệ đạt quy mô toàn cầu, câu chuyện phát triển không còn chỉ là câu chuyện kinh doanh.

Nó còn liên quan đến:

  • Quyền riêng tư.
  • An toàn dữ liệu.
  • Trách nhiệm nền tảng.
  • Quản lý nội dung.
  • Trẻ em và thanh thiếu niên.
  • Chính sách công nghệ.
  • Quan hệ giữa doanh nghiệp và chính phủ.

Đây sẽ tiếp tục là những bài toán lớn đối với TikTok trong quá trình phát triển.

TikTok hiện nay: Từ mạng xã hội thành hệ sinh thái số

Nếu nhìn lại TikTok của những năm đầu và TikTok hiện nay, sự thay đổi là rất lớn.

TikTok ban đầu tập trung vào video ngắn.

Sau đó mở rộng sang LIVE.

Tiếp đến là quảng cáo.

Rồi thương mại điện tử.

Cộng đồng nhà sáng tạo.

Công cụ dành cho doanh nghiệp.

Và nhiều hình thức nội dung khác.

TikTok hiện giới thiệu mình như một nền tảng khám phá video, LIVE, mua sắm và cộng đồng, với hệ thống đề xuất cá nhân hóa dựa trên sở thích của người dùng.

Có thể hình dung quá trình này qua bảng sau:

Giai đoạnĐịnh hướng chính
2016Douyin ra mắt tại Trung Quốc
2017TikTok mở rộng ra thị trường quốc tế
2017ByteDance mua Musical.ly
2018TikTok và Musical.ly hợp nhất
2019–2020TikTok tăng tốc trên thị trường toàn cầu
2021 trở điMở rộng mạnh về LIVE, creator và thương mại
Hiện nayPhát triển thành hệ sinh thái nội dung, cộng đồng và mua sắm

5 bài học kinh doanh từ sự hình thành và phát triển của TikTok

1. Đừng chỉ nhìn vào thị trường hiện tại

ByteDance không dừng lại ở thị trường Trung Quốc.

Doanh nghiệp nhìn thấy cơ hội ở quy mô quốc tế.

Đối với startup, đây là bài học quan trọng: ngay từ đầu cần xác định sản phẩm của mình có khả năng mở rộng đến đâu.

2. Công nghệ cần đi cùng hành vi người dùng

Thuật toán tốt chưa đủ.

TikTok thành công vì công nghệ được kết hợp với một hành vi rất đơn giản:

Xem video – vuốt – khám phá – chia sẻ.

Sản phẩm càng dễ sử dụng, khả năng hình thành thói quen càng lớn.

3. Mua lại đúng doanh nghiệp có thể rút ngắn nhiều năm phát triển

Thương vụ Musical.ly cho thấy một startup có thể sử dụng M&A như một công cụ tăng trưởng.

Thay vì mất nhiều năm xây dựng cộng đồng quốc tế, ByteDance tận dụng một nền tảng đã có sẵn người dùng để tăng tốc.

4. Nội dung là tài sản

Trong nền kinh tế số, doanh nghiệp không chỉ sở hữu nhà máy, văn phòng hay sản phẩm.

Nội dung và cộng đồng cũng là tài sản.

Một cộng đồng mạnh có thể tạo ra hiệu ứng mạng lưới và giúp doanh nghiệp phát triển nhanh hơn.

5. Tốc độ quan trọng nhưng khả năng thích nghi còn quan trọng hơn

Mạng xã hội thay đổi rất nhanh.

Xu hướng hôm nay có thể biến mất vào ngày mai.

TikTok liên tục mở rộng từ video ngắn sang LIVE, mua sắm, công cụ sáng tạo và các giải pháp dành cho doanh nghiệp.

Đó là minh chứng cho khả năng thích nghi với thị trường.

>> Xem thêm: Câu chuyện khởi nghiệp Samsung: Từ cửa hàng nhỏ đến đế chế công nghệ toàn cầu

TikTok và bài toán thương hiệu trong kỷ nguyên số

Câu chuyện TikTok mang đến một bài học lớn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Trong thời đại số, doanh nghiệp không thể chỉ đặt câu hỏi:

“Tôi bán sản phẩm gì?”

Một câu hỏi quan trọng hơn là:

“Khách hàng đang khám phá sản phẩm ở đâu và họ muốn tiếp nhận thông tin như thế nào?”

Nếu khách hàng dành thời gian cho video ngắn, thương hiệu cần hiểu video ngắn.

Nếu khách hàng tin nhà sáng tạo, thương hiệu cần hiểu creator.

Nếu khách hàng muốn xem đánh giá trước khi mua, doanh nghiệp cần xây dựng nội dung có khả năng tạo niềm tin.

Nếu khách hàng vừa xem vừa mua, thương hiệu cần hiểu thương mại nội dung.

Đây chính là lý do Doanh Nhân Kỷ Nguyên Số tập trung vào câu chuyện chuyển đổi số, thương hiệu và năng lực kinh doanh trong môi trường mới.

Thương hiệu trong kỷ nguyên số không chỉ cần xuất hiện.

Thương hiệu cần được nhớ đến, được tin tưởng và có khả năng tạo ra kết nối lâu dài với khách hàng.

Tương lai của TikTok sẽ đi về đâu?

Câu hỏi lớn hiện nay không còn là TikTok có thể trở thành mạng xã hội lớn hay không.

TikTok đã chứng minh được sức ảnh hưởng của mô hình video ngắn.

Câu hỏi quan trọng hơn là:

TikTok sẽ trở thành gì trong 5–10 năm tới?

Một nền tảng video?

Một công cụ tìm kiếm nội dung?

Một hệ thống thương mại điện tử?

Một nền tảng giải trí?

Hay một hệ sinh thái số kết hợp tất cả những yếu tố trên?

Khả năng cao TikTok sẽ tiếp tục mở rộng theo hướng kết hợp nội dung – cộng đồng – thương mại – nhà sáng tạo – công nghệ AI.

Nhưng càng phát triển, TikTok càng phải giải quyết những bài toán khó về niềm tin, an toàn, dữ liệu và trách nhiệm nền tảng.

Từ một ứng dụng video ngắn đến hiện tượng toàn cầu

Sự hình thành và phát triển của TikTok cho thấy một trong những nguyên tắc quan trọng nhất của kinh doanh công nghệ: thị trường có thể thay đổi rất nhanh khi doanh nghiệp tìm được cách kết hợp đúng giữa công nghệ, hành vi người dùng và mô hình kinh doanh.

TikTok không phải ứng dụng video ngắn đầu tiên.

Nhưng nền tảng này đã tạo ra một trải nghiệm khác biệt.

Từ Douyin tại Trung Quốc, TikTok bước ra thế giới.

Từ thương vụ Musical.ly, TikTok có thêm một cộng đồng quốc tế.

Từ video ngắn, nền tảng mở rộng sang âm nhạc, LIVE, nhà sáng tạo, quảng cáo và thương mại điện tử.

Hành trình ấy vẫn chưa kết thúc.

Và có lẽ, điều đáng học nhất từ câu chuyện TikTok không phải là cách xây dựng một mạng xã hội.

Đó là cách một doanh nghiệp công nghệ nhìn thấy sự thay đổi trong hành vi con người, nhanh chóng thích nghi và biến thay đổi đó thành cơ hội kinh doanh.

Trong Doanh Nhân kỷ nguyên số, đó có thể chính là lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của một doanh nghiệp.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *